en Schermer dijken bij Rustenburg

 

Zaterdag 17 december organiseerden vier erfgoedorganisaties een cultuurhistorische wandeling langs de Schermerringdijk en de strijkmolens bij Rustenburg. Gids Jan Nachbar van de Historische Vereniging Alkmaar en een extra gids van de Schermer Molensstichting vertelden over de boeiende geschiedenis van deze plek en de bijzonderheden van het oer-Hollandse landschap.

 

img 3722 border

 

Zorg over dijk bij Rustenburg

 

De Schermer ringdijk is de afgelopen tijd in het nieuws gekomen door plannen van hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier om 19 kilometer dijk te versterken met gedroogde bagger. Het plan werd meteen omstreden, omdat geen rekening zou zijn gehouden met het effect op het landschap en met cultuurhistorische aspecten. Langs het overgrote deel van de dijk is het volgens de erfgoedorganisaties wellicht een goede aanpak, maar op een aantal plekken dreigt cultuurhistorie erdoor verloren te gaan. De dijk bij Rustenburg is een van die plekken waarover zorg bestaat.

 

Met de wandeling wilde Historische Vereniging Alkmaar, Boerderijenstichting ‘Vrienden Van de Stolp’, de Schermer Molensstichting en erfgoedstichting Adapt de deelnemers attenderen op de eeuwenoude strijd met de waterwolf en de sporen daarvan. Zo konden mensen zelf een oordeel vormen of een goedkope manier van dijkversterking goed genoeg is. Onder meer kwam de wandeling langs een stolpboerderij, waar de windsingel aan de noordkant moet wijken. Alle bomen moeten worden gekapt wegens verflauwing van het talud van de dijk.

 

 rustenburg molens

Ringdijk uit 17e eeuw

 

De noordelijke Schermer ringdijk werd aangelegd in 1633-1634, pal naast de Westfriese Omringdijk uit de 14e eeuw. In 1635 was de Schermer droog gemalen en ontstond een vruchtbaar gebied waar veeteelt, kaas en later akkerbouw de identiteit van de droogmakerij gingen vormen. De ringvaart werd een belangrijk onderdeel van het Noord-Hollandse transportsysteem over water.

 

De strijkmolens uit 1624 vielen buiten het unieke en innovatieve watersysteem van de Schermer, waarin alle ervaring van eerdere droogmakerijen was verwerkt. Tot ver in de 20e bleef oerdegelijke windkracht voor droge voeten zorgen in de Schermer. De Tweede Wereldoorlog voorkwam daarna dat de molens werden gesloopt.

 

 

molen rustenburg2

 

 



 

 

 



Beschrijving van de molens

beschrijving molens 2

Van Scimere naar Schermer

t schermer museum

Molenverhalen in de Schermer

verhalen